Eenzaamheid

Alleen is niet hetzelfde als eenzaam

Een man zit in een verzorgingshuis (dat kon toen nog) en krijgt geen bezoek. Daar wil de directrice wat aan doen en stuurt een alom bekende gezelligerd op hem af.

"En", vroeg ze een paar dagen later, "het was zeker gezellig?" De vermeende eenzame antwoordde: "Ik had naar de 6e symfonie van Beethoven kunnen luisteren en nu moest ik twee uur lang het gezwets van een onbenul aanhoren". De directrice had geen begrip voor het gebrek aan eenzaamheid.

Is eenzaamheid erg?

Eenzaamheid wordt over het algemeen als negatief beschouwd. Dat wordt mensen ook aangepraat. Er zijn heel wat boeken verschenen waarin uitgelegd wordt dat mensen korter leven als ze eenzaam zijn. Mensen leven ook korter als ze geen vier koppen koffie per dag drinken, niet in het groen wonen, geen vrijwilligerswerk doen en niet hoogopgeleid zijn. Men moet niet krampachtig proberen mensen uit hun  eenzaamheid te halen (dat lukt toch niet) maar leren dat eenzaamheid helemaal niet erg is en zelfs een vorm van geluk kan zijn. Er is zoveel te doen waarbij je geen andere mensen nodig hebt, dat het eigenlijk zonde van je beperkte tijd is om die te verdoen met de prietpraat van je omgeving.

Een definitie

De wetenschap definieert "eenzaamheid" meestal als een subjectieve beleving van een tekort aan sociale relaties, zowel in kwantiteit als kwaliteit.

Met andere woorden: eenzaamheid is het gevoel dat ontstaat wanneer iemand minder sociale verbondenheid ervaart dan gewenst.

Vormen van eenzaamheid

Sociale eenzaamheid

Het gemis aan een sociaal netwerk of gevoel van aansluiting bij een groep.

Voorbeelden:
- Geen vrienden of kennissen om samen iets mee te doen.
- Je voelt je buitengesloten op het werk of in de buurt.

Kenmerkend:
Het gaat om het ontbreken van sociale verbindingen_ en participatie.

Emotionele eenzaamheid

Het gemis aan een hechte, intieme band met iemand, zoals een partner of beste vriend(in).

Voorbeelden:
- Iemand voelt zich leeg na het overlijden van een partner.
- Je hebt mensen om je heen, maar mist échte verbondenheid.

Kenmerkend:
Het gaat niet om het aantal contacten, maar om de kwaliteit van een diepe relatie.

Existentiële eenzaamheid

Een diep gevoel van zinloosheid of vervreemding van het leven, ook als er mensen om je heen zijn.

Voorbeelden:
- Een gevoel van ‘er niet toe doen’.
- Geen aansluiting voelen bij de wereld of het bestaan.

Kenmerkend:
Meer filosofisch/spiritueel van aard; vaak bij mensen die levensvragen hebben of grote veranderingen meemaken.

Wie is er eenzaam?

bron: CBS Gezondheismnonitor 2022